سؤال:

     خداوند در قرآن مي‌فرمايد: «اِنَّ رَبُّكُمُ اللهُ الّذي خَلَقَ السَّمواتِ والاَرْضَ في سِتَّه اَيّامٍ؛ ¹يعني پروردگار شما، خداوندي است كه آسمان‌ها و زمين را در شش روز آفريد.» مقصود از شش روز چيست؟ در آن وقت روز و شبي نبود، به علاوه چرا خداوند در يك لحظه همه‌ي آن‌ها را نيافريده است؟

جواب:

     سؤال فوق مشتمل بر دو قسمت است؛ قسمت اول اين كه، مقصود از شش روز چيست، در حالي كه در آغاز آفرينش شب و روزي در كار نبود؟

     پاسخ اين قسمت اين است كه اصولاً لفظ «يوم» كه مرادف آن در زبان فارسي كلمه‌ي «روز» است، در هر مقامي با مناسبتي متفاوت معناي خاصي به خود مي‌گيرد. معمولاً اين لفظ در همان معناي روز كه ضد شب است به كار مي‌رود و در قرآن نيز در اين معني زياد به كار رفته است؛ ولي گاهي همين لفظ به معناي «دوران» استعمال مي‌شود، به طوري كه اگر چيزي دوران‌هاي مختلفي داشته باشد، به هر دوراني «يوم» (روز) اطلاق مي‌شود.

     مثلاً پيرمردي مي‌گويد: «روزي كودك بودم، روزي هم جوان بودم، امروز ديگر پيرشده‌ام» چون اين دوران‌ها مانند حلقه‌هاي زنجير يكي به ديگري مانند سه روز متوالي به هم وصل است، از اين نظر اين سه دوران مختلف زندگي را به لفظ «روز» تعبير مي‌كند.

     امام علي(ع) می فرماید:«الدّهرُ يومان؛ يَوم لَكَ و يَومٌ عَليك؛ يعني، روزگار دو روز بيش نيست،‌ روزي به نفع تو مي‌گردد و روزي هم به زيان توست.». يعني انسان در طول زندگي خود دو دوران مختلف دارد، روزي در اوج قدرت است و روزي گرفتار مشكلات.

     با اين بيان، مقصود از شش روز كه زمين و آسمان در آن آفريده شده است، شش دوران است كه بر زمين و آسمان‌ها گذشته تا به صورت فعلي درآمده است؛ يعني اين وضع فعلي در زمين و اجرام آسماني نتيجه‌ي يك سلسله تحولات پي در پي است كه در آن‌ها پديده آمده و در نتيجه پس از طي اين مراحل، به صورت فعلي درآمده‌اند.

       قسمت دوم سؤال اين است كه، چرا خداوند تمام آن‌ها در يك لحظه خلق نكرده و به تدريج، خلقت آن‌ها صورت گرفت؟

     پاسخ اين سؤال اين است: جهاني كه ما در آن زندگي مي‌كنيم، جهان ماده است و تكامل تدريجي از آثار لاينفك موجود مادي به شمار مي‌رود و امور مادي بالطبع در طي زمان از صورتي به صورتي درآمده و مراحلي را طي مي‌نمايد و در نتيجه يك پديده‌ي كامل مي‌شود و زمين و آسمان‌ها نيز از اين قانون مستثني نيستند.

شما هر كدام از پديده‌هاي مادي را در نظر بگيريد، ملاحظه خواهيد كرد كه تمام آن‌ها تدريجاً از نردبان تكامل بالا مي‌روند. گياهان و درختان پس از گذشت زماني مثلاً به صورت يك بوته‌ي گل، يا يك درخت برومند در مي‌آيند؛‌معادن و منابع تحت الارضي(زيرزميني)، با مرور زمان پس از فعل وانفعالات زيادي متحول و تبديل به يك ماده‌ي معدني مي‌شود.

      حيوان وانسان تا دوران جنيني را در رحم در مدت مخصوصي به پايان نرساند، نمي‌تواند در جهان وسيع‌تري زندگي كند و اين قانون در همه جا و همه چيز جهان ماده حكومت مي‌كند^۲.

پاورقی:

1- سوره ی یونس،آیه 3.

2- پاسخ به پرسش‌هاي مذهبي، ص483